Android'de arama kaydı uygulamaları neden artık çalışmıyor, ve hâlâ ne çalışıyor

Play Store’dan bir arama kaydı uygulaması yüklüyorsunuz. Yorumlarda herkes artık çalışmadığını yazıyor. Başka birini yüklüyorsunuz. Aynısı.

Telefonunuzda bir sorun yok. Bu uygulamaların kullandığı yol yıllardır, adım adım kapatıldı; konuyla ilgili yazıların çoğu da bu değişiklikten eski.

Android'de üçüncü taraf uygulamalarla arama kaydı bitti. Telefonla gelen arama uygulaması bu yasağa hiç dahil olmadı; bazı telefonların hâlâ kaydedebilmesinin, sizinkinin edememesinin sebebi bu.

Kanun ne diyor: Türkiye ve Avrupa’daki Türkçe konuşanlar

Teknik kısımdan önce: kendi telefon görüşmenizi karşı tarafın rızası olmadan kaydetmek ülkeye göre çok farklı değerlendirilir. Avrupa’da yaşayan Türkçe konuşanlar için geçerli olan, bulundukları ülkenin kanunudur.

Ayrıntılar:

• Türkiye: Türk Ceza Kanunu’nun 133. maddesinin 2. fıkrasına göre katıldığınız aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kaydetmek altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir. Başkaları arasındaki konuşmayı rızaları olmadan kaydetmek ise aynı maddenin 1. fıkrasına göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir. Yargıtay, kişinin tehdit veya hakarete uğradığı ve bunu başka bir yolla ispat etme imkânının bulunmadığı durumlarda böyle bir kaydı hukuka uygun kabul etmiştir.
• Almanya: Ceza Kanunu’nun 201. paragrafı, başkasının aleni olmayan sözünü yetkisiz olarak kaydetmeyi konuşmaya katılan için de suç sayar; cezası üç yıla kadar hapis veya para cezasıdır.
• Avusturya: Ceza Kanunu’nun 120. paragrafının 1. fıkrası, kendisi için olmayan bir sözü kayıt cihazıyla öğrenmeyi cezalandırır; katıldığınız bir görüşme sizin içindir. Ancak böyle bir kaydı konuşanın rızası olmadan üçüncü bir kişiye vermek veya yayımlamak 2. fıkraya göre suçtur.
• İsviçre: Ceza Kanunu’nun 179ter maddesi, aleni olmayan bir konuşmayı diğerlerinin rızası olmadan kaydeden katılımcıyı şikâyet üzerine cezalandırır. 179quinquies maddesi ise ticari ilişkilerde sipariş, iş emri, rezervasyon ve benzeri işlemleri içeren telefon görüşmelerinin kaydını bunun dışında tutar.
• Fransa: Ceza Kanunu’nun 226-1 maddesi, özel nitelikteki sözleri rıza olmadan kaydetmeyi, konuşmaya katılan için de bir yıl hapis ve 45.000 avro para cezası ile cezalandırır.
• Belçika: Belçika Yargıtayı 2015’te, bir iletişimi kaydeden katılımcının suç işlemediğini teyit etti. Bu kaydı hileli ya da zarar verme amacıyla kullanmak ise 314bis maddesine göre cezalandırılır.
• Hollanda: Ceza Kanunu’nun 139a maddesi, bir konuşmayı katılımcısı olmadan kaydetmeyi cezalandırır; 139c maddesi de kendisi için olmayan telekomünikasyon verilerini kaydetmeyi. Kendi görüşmenizi kaydetmeniz bu maddelere girmez.

Kuzey Kıbrıs ve Kıbrıs Cumhuriyeti burada ele alınmadı.

Yol üç adımda nasıl kapandı

2015 — Android 6. Arama kaydı arayüzü kaldırıldı. Uygulamalar artık sistemden aramanın sesini isteyemiyordu.

2019 — Android 10. Kalan dolambaçlı yol, aramayı mikrofon üzerinden kaydetmek, engellendi.

11 Mayıs 2022 — Play Store politikası. Geliştiriciler önceki engellerden etkilenmeyen erişilebilirlik arayüzüne (Accessibility API) geçmişti. Google bu yolu da kapattı; arayüzün arama sesini kaydetmek için tasarlanmadığını belirtti ve üçüncü taraf arama kaydı uygulamaları Play Store’dan kaldırıldı.

Yani bugün arama kaydı vaat eden bir uygulama ya telefonla gelen arama uygulamasını kullanıyordur ya da sandığınız şeyi yapmıyordur.

Hiç yasaklanmayan şey

Telefonunuzla birlikte gelen arama uygulaması.

2022 politikası üçüncü taraf uygulamalar içindir. Üreticilerin yerleşik arama kaydı bundan hiç etkilenmedi ve sunulduğu yerlerde çalışmaya devam ediyor.

Dışarıdan bakınca bu yüzden çok keyfi görünür: iki kişinin de Android telefonu var, biri aramaları tek dokunuşla kaydediyor, öbürü çalışan tek bir uygulama bulamıyor.

Arama uygulamalarında ne var

Samsung, arama kaydını ülkelere göre açıp kapatıyor. Samsung Members topluluğundaki kullanıcı bildirimlerine göre Türkiye’de satılan Samsung cihazların telefon uygulamasında arama kaydı seçeneği yok. Almanya ve Fransa’da ise Samsung, One UI 7’li yeni modellerde arama kaydını karşı tarafa kaydın başladığını bildiren otomatik bir anonsla sunuyor.

Google, Eylül 2025’te telefon uygulamasındaki arama kaydını Pixel 6 ve sonrası için Pixel’in sunulduğu tüm ülkelere yaydığını duyurdu. Google’a göre kayıt başladığında iki taraf da bilgilendiriliyor.

Cihazınızda neyin olduğu modele, yazılım sürümüne ve bölgeye bağlıdır ve değişir. En hızlı yol, telefon uygulamanızı açıp bir arama başlatmak ve kayıt düğmesi aramaktır. Orada yoksa Play Store’daki hiçbir uygulama onu ekleyemez.

Anons neden bir ayrıntı değil

Bu anons bir nezaket değil. Üreticilerin, herkesin rızasının gerektiği ülkelerde bu özelliği sunabilmesini sağlayan mekanizmadır: anonsu duyup konuşmaya devam eden kişi kaydedildiğini bilir.

Her zaman çalışan yol: hat değil, oda

Arama uygulamanızda kayıt düğmesi yoksa bir yol kalır ve her Android telefonda çalışır.

Görüşmeyi hoparlöre alın ve odayı kaydedin.

Odadaki sesi kaydeden bir uygulama aramanın kendisine dokunmaz, bu yüzden kısıtlamaların hiçbiri ona uygulanmaz. Sizin sesinizi doğrudan, karşı tarafınkini hoparlörden alır.

Bedeli gerçektir. Ses kalitesi düşer, çünkü temiz bir sinyal yerine odadaki küçük bir hoparlör kaydedilir. Arka plan gürültüsü girer. Ve yakındaki herkes görüşmeyi duyar; açık ofiste ya da trende bu yol olmaz.

Bunlardan arka plan gürültüsü sonradan ele alınabilir. TalkSafe’in yapay zekâ ile gürültü giderme özelliği tamamlanmış bir kayıttan arka plan gürültüsünü temizler ve sesleri bırakır. İşlem cihazda yapılır; temizlenmiş sürüm yeni bir dosya olarak kaydedilir, orijinal olduğu gibi kalır.

Sessiz bir yerde yapabileceğiniz bir görüşme için işe yarar.

Bu uygulama nerede duruyor, nerede durmuyor

TalkSafe bir arama kaydı uygulaması değildir. Play Store’daki diğer her şeyle aynı sebepten aramanın kendisine erişimi yoktur. Mikrofonun odada duyduğunu kaydeder.

Hoparlördeki bir görüşmede bu, iki tarafı da kapsar. Yüz yüze bir konuşmada önünüzdeki konuşmadır; asıl bunun için yapıldı.

Kattığı şey başlangıçtır. Önceden belirlediğiniz bir kelimeyi duyduğunda başlar, ekran kilitliyken çalışır ve başlangıçtan önceki 30 saniyeyi de saklar. Ortasında gerginleşen bir görüşmede, aksi halde eksik kalacak kısım tam olarak budur.

Rızayı da kayda almak

Herkesin rızasının gerektiği yerde anahtar kelime bunun için kullanılabilir. Sorunuzdaki bir kelimeyi, örneğin “kayıt” kelimesini belirleyin ve hoparlöre geçin.

Sonra sorun: “Görüşmeyi kayda alabilir miyim?” Kayıt siz soruyu sorduğunuz anda başlar ve karşı tarafın cevabı dosyada olur. Önce göz önünde bir düğmeye basıp sonra sormanız gerekmez.

Değişmeyen şey

Kanun konuşmayla ilgilidir, cihazla değil.

İkinci bir telefon, ses kayıt cihazı ya da hoparlör, ülkenizde gereken rızayı değiştirmez. Play Store kısıtlamaları bir platform politikasıdır, kanun değil; birine uymak öbürüne uymak anlamına gelmez.

Özet

Üçüncü taraf uygulamalarla arama kaydı bitti; Mayıs 2022’ye kadar üç adımda kapandı ve hiçbir uygulamayla geri gelmeyecek.

Telefonla gelen arama uygulaması hiç yasaklanmadı. Ancak Türkiye’de satılan Samsung cihazlarda bu seçenek bulunmuyor.

Hoparlör artı kayıt uygulaması her yerde çalışır, ses kalitesi ve mahremiyet pahasına.

Ve bunların hiçbiri yaşadığınız yerdeki rıza kurallarını değiştirmez.

“Otomatik kayıt”ın beş farklı anlamı, arama bağlandığında başlayan kayıt dahil, Her “otomatik” kayıt uygulaması aynı şeyi yapmaz yazısında. Eller serbest başlatmanın yolları Telefona dokunmadan kayda nasıl başlanır yazısında.

Kayıttan sonra dosyayla ne yapılacağı ve yaymanın neden ayrı kuralları olduğu Bir kayıtla ne yapmalı, ne yapmamalı yazısında.

Bir kayıttaki sokak gürültüsünün telefonda nasıl giderileceği ve hangi araçların bunu yapabildiği Android’de bir ses kaydındaki arka plan gürültüsü nasıl giderilir yazısında.

Cihaz ve bölgelerle ilgili bilgiler üreticilerin duyurularına ve sık değişen haberlere dayanır; kendi arama uygulamanızı kontrol edin. Genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir — kayıtla ilgili kanunlar ülkeden ülkeye değişir.