Wat recorders onderscheidt, is wanneer ze starten

De meeste koopgidsen voor recorders zijn ranglijsten. Deze niet, want de volgorde is niet het moeilijke deel.

Het moeilijke deel komt ‘s avonds. Je hebt de opname. Ergens daarin zitten de twee minuten die je echt nodig had.

Elke recorder is een ander antwoord op één vraag: wat laat hem starten? De rest volgt daaruit.

De vijf soorten naast elkaar

De kolom die over de meeste aankopen beslist, is de eerste. De kolom waar je spijt van krijgt, is de derde.

Draagbare apparaten: clip-on, pen, sleutelhanger

Ze bestaan vanwege één beperking: op het moment dat ertoe doet, kun je niet zichtbaar naar je telefoon grijpen.

Ze lossen dat op door het moment helemaal af te schaffen. Je zet het apparaat aan voordat er iets gebeurt — meestal ‘s ochtends — en het loopt.

Dat werkt, en het loont om te begrijpen wat het kost.

In continue modus ontstaat een enorme opname. Fabrikanten noemen vaak zo’n 20 tot 100 uur continue opname per lading, met opslag voor honderden uren. ‘s Avonds bevat het bestand je woon-werkreis, je lunchpauze en ergens in het midden de wisseling waar het om ging. Er is geen inhoudsopgave. Vinden betekent luisteren.

In VOX-modus wacht het apparaat op geluid, neemt op zolang er geluid is en stopt dan. Daarom worden stand-bytijden in maanden opgegeven: het is het grootste deel van de tijd inactief. De bestanden komen los en met tijdstempel, wat het echt makkelijker maakt.

VOX heeft wel een specifieke zwakte. Het reageert op geluid, niet op betekenis. Een deur, een printer, een waterkoker — alles start het. Een dag op een gewoon kantoor levert veel clips van niets op, en de gezochte zit er ergens tussen.

En omdat het pas start als er al geluid is, ontbreekt vaak het begin van een zin.

Een belangrijk punt bij draagbare apparaten in continue modus: ze nemen ook gesprekken op waaraan je niet deelneemt — collega’s naast je, gesprekken in het voorbijgaan. Juist dat is strafbaar: in Nederland volgens artikel 139a van het Wetboek van Strafrecht (opnemen zonder deelnemer te zijn), in België volgens artikel 314bis van het Strafwetboek, in Suriname volgens artikel 187d en op Aruba, Curaçao en Sint Maarten volgens artikel 2:71.

Losse recorders

Een daarvoor gebouwde recorder met een echte microfoon wint van een telefoon in een grote ruimte, op afstand of als meerdere mensen praten.

Dat is geen klein voordeel, en het is eerlijk om dat te zeggen. Neem je een collegezaal, een vergaderruimte of iets op waarbij de bron meer dan een paar meter weg is, dan wint losse hardware duidelijk op geluidskwaliteit.

De prijs is dat hij met een knop start, op het moment zelf — en dan ben je terug bij het probleem waar de draagbare apparaten aan wilden ontsnappen.

AI-notitierecorders

De nieuwere categorie. Een recorder gekoppeld aan transcriptie en samenvatting.

Plaud noemt een apparaat zo groot als een bankpas dat magnetisch aan de achterkant van de telefoon hecht, transcriptie in 112 talen met sprekerscheiding en 300 gratis transcriptieminuten per maand met betaalde niveaus daarboven, voor een opgegeven 159 dollar. TicNote noemt 25 uur continue opname, drie microfoons en 600 gratis transcriptieminuten per maand.

Dat zijn opgaven van de fabrikanten, niets wat wij hebben gemeten, en de prijzen in deze categorie bewegen.

Wat ze echt oplossen, is het zoekprobleem. Een transcript kun je lezen, en acht uur lezen is niet hetzelfde als acht uur luisteren.

Kijk voor je koopt waar de lopende kosten zitten. De hardware koop je één keer, de transcriptieminuten niet. Een maandtegoed van een paar honderd minuten is genoeg voor een paar vergaderingen, niet voor een werkdag.

De telefoon die je al hebt

Twee varianten.

De voorgeïnstalleerde opname-app start met een knop, net als de rest, en maakt een bestand vanaf dat moment. Niets te kopen, te dragen of op te laden.

Een app met start op trefwoord begint als hij een vooraf ingesteld woord hoort. Het bestand begint op het moment, niet om negen uur ‘s ochtends, dus er valt daarna niets te doorzoeken.

Dit is de categorie waarin wij werken, dus lees de volgende alinea met die wetenschap. TalkSafe is een Android-app die start bij een gekozen woord, werkt met een vergrendeld scherm en de 30 seconden vóór de start met het bestand bewaart — dat beantwoordt het probleem van de ontbrekende eerste lettergreep. Bij het knippen van een stuk blijft het originele bestand bewaard. Een opname uit een lawaaiige omgeving, zoals op straat, kun je achteraf opschonen met de AI-ruisonderdrukking, die op het toestel werkt en een nieuw bestand naast het origineel bewaart.

Waar hardware echt wint

Daar eerlijk over zijn, is de enige manier waarop de rest van deze pagina iets waard is.

Geluidskwaliteit op afstand. Een telefoon in je zak, onder stof, is een beperkte microfoon. Een recorder op tafel niet.

Lange onbewaakte opnames. Als iets twee dagen moet lopen, lukt dat met een apparaat met een maand stand-by, niet met een telefoon.

Situaties waarin de telefoon zelf het probleem is. Waar je je telefoon moest inleveren of niet tevoorschijn mag halen, blijft alleen hardware over.

Onafhankelijk van je telefoonbatterij. Een recorder waarvan de batterij leeg is, kost je niet ook nog je telefoon.

Drie vragen die beslissen

Wanneer weet je dat je het nodig hebt? Weet je het vooraf — een geplande vergadering, een college — dan volstaat een knop en koop je op geluidskwaliteit. Weet je het pas als iemand al is begonnen met praten, dan telt het startmechanisme meer dan de microfoon.

Wat doe je er de volgende dag mee? Gaat het erom een bepaald moment te vinden, neem dan iets wat korte bestanden of een transcript oplevert.

Hoe vaak? Af en toe gebruik rechtvaardigt zelden een tweede apparaat om te kopen, te dragen en op te laden. Dagelijks gebruik in een ruimte met slechte akoestiek misschien wel.

Kort gezegd

Ranglijsten verkopen apparaten. Of een opname je iets oplevert, hangt af van iets nauwers: wat hem liet starten en wat je daarna in handen hebt.

Welke soorten automatisch opnemen er zijn, staat in Niet elke „automatische” recorder doet hetzelfde.

Hoe je straatlawaai op de telefoon uit een opname haalt, en welke hulpmiddelen dat aankunnen, staat in Achtergrondgeluid uit een spraakopname halen op Android.

De genoemde gegevens en prijzen zijn opgaven van de fabrikanten en veranderen vaak; controleer ze voor aankoop. Wij maken zelf een opname-app, zoals hierboven vermeld. In het hier besproken Nederlandse taalgebied mag je een gesprek waaraan je deelneemt opnemen; strafbaar is opnemen door wie geen deelnemer is.