Eerst zeg je iets

Denk terug aan een moment waarop je wilde dat je had opgenomen. Weinig mensen zitten op zo’n moment zwijgend te wachten.

Je zegt iets.

„Wacht even — net zei u het anders.” „Sorry, wat zei u daar?” „Mag ik dit opnemen?”

De woorden zijn er al uit. Voordat je hand je zak heeft bereikt.

Je mond is sneller dan je handen.

Dus is de trigger verschoven

Wat gebeurt er als het startsein een woord is in plaats van een knop?

Je stelt vooraf een woord in. Hoort de app het, dan begint de opname. Niets ontgrendelen, niets zoeken op het startscherm.

Hij start ook met een vergrendeld scherm — de telefoon kan in je zak of rugzak blijven.

Voor de ander gebeurt er helemaal niets. Het stuk waarin je een telefoon tevoorschijn haalt en erop tikt, valt gewoon weg.

Hier scheiden de wegen met een spraakassistent. Een assistent is gebouwd om de stem van zijn eigenaar te herkennen, en als je hem roept, licht het scherm op en antwoordt hij hardop. Het gesprek stokt, en iedereen merkt het.

Welk woord, kan niemand je vertellen

Iemand hier een „juist” antwoord meegeven, doet meer kwaad dan goed.

Mensen hebben verschillende uitdrukkingen die vanzelf komen. Tussen talen is het verschil nog groter. En wat je in een vergadering zegt, is niet wat je aan de keukentafel zegt.

Daar komt bij: het woord hoeft geen woord te zijn dat jij zelf zegt. Stel iets in wat de ander in die situatie meestal zegt, en de opname begint zonder dat je zelf iets zegt — „tentamen” in een college, „afspraak” bij de huisarts.

Eén ding is wel te zeggen: één woord dekt veel zinnen.

Stel je „opnemen” in, dan maakt het niet uit of je zegt „Dit zou ik moeten opnemen” of „Mag ik dit opnemen?” — beide bevatten het. Er is geen zin die je woord voor woord uit je hoofd hoeft te leren.

Het helpt dus om minder aan een hele zin te denken en meer aan een stukje dat er meestal in voorkomt — in wat je echt zou zeggen.

Missen en te veel vangen

Gebruik je het een tijdje, dan gebeurt allebei.

Soms start een opname terwijl je dat niet wilde. Er viel iets wat genoeg op het woord leek.

En soms wilde je dat hij aansloeg, en deed hij het niet.

Dat is niet hetzelfde. Het eerste kost je een bestand dat je verwijdert. Het tweede is niet terug te draaien, want het moment is al voorbij.

Daarom kiest deze app de kant van liever te veel dan te weinig.

Uiteindelijk vind je je eigen woord

Het eerste woord dat je kiest, past misschien niet. Verander het.

Na een paar dagen merk je wat je op zulke momenten echt zegt. Dat kun je niet vooraf bedenken — je moet erop stuiten.

In TalkSafe kun je ook meerdere woorden instellen. Elk ervan start een opname, dus het is meestal makkelijker om eerst breed te kiezen en later in te perken dan meteen goed te gokken.

Als je toestemming wilt vragen

Een van de zinnen hierboven is „Mag ik dit opnemen?”. Precies die vraag kan de trigger zijn. Met „opnemen” als trefwoord begint de opname op het moment dat je het vraagt, en het „ja” van de ander staat in het bestand.

In het hier besproken Nederlandse taalgebied is vragen geen wettelijke plicht. In Nederland stelt artikel 139a van het Wetboek van Strafrecht alleen het opnemen door een niet-deelnemer strafbaar; in België pleegt een deelnemer die opneemt volgens het Hof van Cassatie (2015) geen misdrijf, al is gebruik met het oogmerk te schaden strafbaar (artikel 314bis van het Strafwetboek); in Suriname (artikel 187d) en op Aruba, Curaçao en Sint Maarten (artikel 2:71) geldt eveneens alleen een verbod voor wie geen deelnemer is. Caribisch Nederland is hier niet behandeld. Vragen is dan vooral fatsoen — en het helpt als de ander in een land woont waar toestemming wel vereist is.

Waarom je toch altijd te laat op opnemen drukt, staat in Waarom je altijd te laat op opnemen drukt, en de manieren om zonder handen te starten in Een opname starten zonder je telefoon aan te raken.

Wat je na de opname met het bestand doet — en waarom verspreiden eigen regels heeft — staat in Wat je met een opname doet, en wat je er niet mee doet.