Stalking (belaging) bewijzen: wat artikel 285b Sr vraagt en hoe je een spoor opbouwt

Hij staat weer tegenover de bushalte. Het derde bericht vandaag, van een nieuw nummer. Op het bureau vroegen ze de vorige keer: „Heeft u bewijs?”

Elk voorval op zich lijkt klein. Samen niet.

Belaging draait om stelselmatigheid. Het bewijs moet dus ook stelselmatig zijn — voorval na voorval, met datum.

Nederland en België naast elkaar

Suriname, Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn hier niet uitgewerkt.

Artikel 285b Sr

Artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht stelt strafbaar wie wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op eens anders persoonlijke levenssfeer, met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, of vrees aan te jagen. Straf: gevangenisstraf van ten hoogste drie jaar of een geldboete van de vierde categorie.

Belaging is een klachtdelict: vervolging alleen op klacht van degene tegen wie het is gericht. Zeg bij de aangifte uitdrukkelijk dat je een klacht indient.

Het sleutelwoord is stelselmatig. Het gaat om een patroon, niet om één voorval. Precies dat patroon moet je bewijs laten zien.

Wat je verzamelt

• Screenshots van elk bericht, met datum en afzender zichtbaar — voordat het verdwijnt.
• Een overzicht van oproepen en voicemails die de belager zelf achterlaat.
• Foto’s: de auto voor de deur, spullen op de stoep.
• Namen van getuigen.
• Medische en psychologische verslagen.
• Je duidelijke „nee”, één keer, schriftelijk.
• Een gedateerd logboek: elk voorval met datum, tijd, plaats, verloop, getuigen — en wat het in je leven veranderde (andere route, verhuizing, ziekmelding).

Je eigen gesprek opnemen mag

In Nederland is het opnemen van een gesprek waaraan je zelf deelneemt niet strafbaar; artikel 139a Sr gaat over gesprekken van anderen. In België pleegt een deelnemer die zijn eigen gesprek opneemt volgens het Hof van Cassatie geen misdrijf. Dat geldt voor het dreigende telefoontje en voor de keer dat hij onaangekondigd voor je staat. Meer in Mag je een gesprek stiekem opnemen?

Het probleem is het moment. Niemand kondigt aan wanneer hij opduikt, en je telefoon pakken onder zijn ogen kan het erger maken.

TalkSafe is een opname-app voor Android die begint op een vooraf gekozen woord, werkt met vergrendeld scherm en de 30 seconden daarvoor in het bestand bewaart. Woorden worden herkend wie ze ook uitspreekt. Een voor de hand liggende keuze is wat je op dat moment zegt: „stop”. Zeg je „Stop met me te volgen”, dan begint de opname — en wat daarvoor gebeurde, zit er ook in, met je telefoon in je zak.

Inkorten bewaart een nieuw bestand en laat het origineel ongemoeid. Meer in Een spraakopname inkorten op Android zonder het origineel te verliezen.

De app neemt op wat de microfoon in de ruimte hoort: het gesprek waaraan je deelneemt. Iets installeren op de telefoon van een ander of een apparaat laten opnemen waar je zelf niet bent, is iets anders, en strafbaar.

België

In België is belaging strafbaar onder artikel 442bis van het Strafwetboek: wie iemand belaagt terwijl hij wist of had moeten weten dat hij daardoor de rust van die persoon ernstig zou verstoren. De huidige strafmaat hebben we hier niet nagegaan.

Kort gezegd

• Belaging is strafbaar onder artikel 285b Sr: maximaal drie jaar.
• Het is een klachtdelict — dien uitdrukkelijk een klacht in.
• Het bewijs moet stelselmatig zijn: screenshots, oproepen, voicemails, getuigen, je schriftelijke nee, een logboek.
• Je eigen gesprek opnemen mag in Nederland en België.

Wat je daarna met een opname doet: Wat je met een opname doet, en wat je er niet mee doet.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Bij acuut gevaar bel 112. Raadpleeg voor een concreet geval een advocaat, het Juridisch Loket of Slachtofferhulp.