Czy można nagrywać policję? Interwencja, kontrola i publikacja nagrania

Kontrola drogowa wieczorem. Ktoś puka w szybę.

„Prawo jazdy i dowód rejestracyjny, proszę.”

Jedna ręka podaje dokumenty, druga leży widocznie na kierownicy. Jeśli rozmowa zaczyna iść w dziwną stronę, to nie jest moment, żeby sięgać po telefon i naciskać nagrywanie.

Rozmowa z policjantem to rozmowa, w której uczestniczysz. W Polsce wolno ją nagrać, a interwencję wolno filmować, dopóki jej nie utrudniasz.

W skrócie

Filmowanie interwencji

Nie ma przepisu, który zakazywałby rejestrowania funkcjonariuszy podczas pracy. Policjant nie może wymagać legitymacji dziennikarskiej ani zgody na filmowanie.

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że policjanci w pubie Piw Paw, którzy groźbami pozwów i świeceniem latarką w telefony utrudniali filmowanie, działali nieuzasadnienie. Prawnicy wskazują też, że zabranianie nagrywania, odbieranie telefonu czy kasowanie nagrań nie ma podstawy prawnej.

Granica jest jedna: nie wolno utrudniać interwencji.

Własna rozmowa z policjantem

Dźwięk to ta sama zasada co przy każdej rozmowie. Art. 267 § 3 Kodeksu karnego karze tego, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, posługuje się urządzeniem podsłuchowym. Uczestnik rozmowy jest uprawniony do tego, co mówi się do niego — a rozmowa z policjantem podczas kontroli to rozmowa, w której uczestniczysz.

Zasady nagrywania rozmów w ogóle opisuje Czy można nagrywać rozmowę bez zgody? W Polsce uczestnik może, rozpowszechnianie to inna sprawa.

Publikacja to osobna sprawa

Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-345/17 (Buivids) uznał, że nagranie i opublikowanie wizerunku policjantów to przetwarzanie danych osobowych, które może jednak korzystać z wyjątku dziennikarskiego, jeśli celem jest zwrócenie uwagi na nadużycia.

Wizerunek funkcjonariusza jest też jego dobrem osobistym (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego). Zachowaj nagranie jako dowód i zasięgnij porady, zanim je opublikujesz.

Jeśli mieszkasz za granicą, obowiązuje prawo kraju pobytu: w Niemczech sądy różnie oceniają nagrywanie dźwięku podczas interwencji policji (§ 201 StGB). Pozostałe kraje nie są tu omówione.

Granica, której nie przekraczasz

• Nie utrudniaj. Filmować wolno, stawać na drodze — nie.
• Wykonuj polecenia odsunięcia się ze względów bezpieczeństwa.
• Zastanów się przed publikacją.
• Trzymaj ręce na widoku. Sięganie do kieszeni podczas kontroli może zostać źle odebrane.

Gdy problemem jest sięgnięcie po telefon

Kontrola zaczyna się bez ostrzeżenia. Gdy poproszono cię, żebyś trzymał ręce na widoku, wyjęcie telefonu, odblokowanie go i naciśnięcie nagrywania to dokładnie ten ruch, który może zostać źle odebrany.

TalkSafe to aplikacja do nagrywania na Androida, która zaczyna nagrywać, gdy usłyszy wybrane wcześniej słowo. Słowa są rozpoznawane niezależnie od tego, kto je wypowie, więc można ustawić słowa, które policjant zwykle mówi: „prawo jazdy”, „dowód”. Działa przy zablokowanym ekranie, a ponieważ zapisuje 30 sekund sprzed startu, rozmowa jest w pliku od pukania w szybę.

Jak zacząć nagrywać bez dotykania telefonu, opisuje Jak zacząć nagrywać, nie dotykając telefonu.

Podsumowanie

• Rozmowa z policjantem to rozmowa, w której uczestniczysz — wolno ją nagrać.
• Filmowanie interwencji jest dopuszczalne, dopóki jej nie utrudniasz.
• Zakaz nagrywania, zabranie telefonu czy kasowanie nagrań nie mają podstawy prawnej, jeśli nie utrudniasz interwencji.
• Publikacja wymaga ostrożności (TSUE C-345/17, dobra osobiste).

Z drugiej strony stołu — jak detektywi i dziennikarze nagrywają rozmowy, nie przerywając ich — zobacz Połóż dyktafon na stole, a rozmowa się zmienia.

Co robić po stłuczce i dlaczego oświadczenie sprawcy nie zamyka sprawy: Stłuczka – co robić? Oświadczenie sprawcy, policja i zdanie, które padło na miejscu.

Informacja ogólna, nie porada prawna. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.