Contracten
Is een mondelinge afspraak geldig? Ja, maar wat als de offerte iets anders zegt?
In Nederland kunnen verklaringen in iedere vorm worden gedaan, tenzij de wet anders bepaalt (art. 3:37 BW); een mondelinge overeenkomst is dus geldig. Een ondertekende offerte of overeenkomst levert tussen partijen dwingend bewijs op, maar tegenbewijs blijft mogelijk (art. 157 Rv). In België is vanaf 3.500 euro een ondertekend geschrift nodig om een rechtshandeling te bewijzen. Wat dat betekent bij een aannemer of verbouwing, en hoe je de afspraak dezelfde dag vastlegt.
De tegelzetter staat in de lege keuken, de offerte ligt op het aanrecht.
“De oude vloer halen jullie er ook uit en voeren jullie af?” “Ja hoor, dat nemen we mee.”
Drie weken later komt de eindfactuur. Er staat een nieuwe post op: afvoer puin, 680 euro. “Dat stond niet in de offerte.”
Een mondelinge afspraak is een overeenkomst. Lastig wordt het pas als je moet bewijzen wat er is afgesproken.
Nederland en België naast elkaar
| Vraag | Nederland | België |
|---|---|---|
| Mondelinge overeenkomst geldig? | Ja, vormvrij (art. 3:37 BW) | Ja |
| Geschrift nodig om te bewijzen | Geen algemene drempel; vrije bewijswaardering | Vanaf 3.500 euro (Boek 8 BW) |
| Getekende akte tegenover mondelinge afspraak | Dwingend bewijs, tegenbewijs open (art. 157 Rv) | Tegen of boven een ondertekend geschrift alleen met ander geschrift |
| Eigen gesprek opnemen | Mag (art. 139a Sr ziet op gesprekken van anderen) | Mag |
Suriname, Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn voor deze vraag niet onderzocht.
Mondeling is ook bindend
Art. 3:37 lid 1 BW: verklaringen kunnen, tenzij anders is bepaald, in iedere vorm worden gedaan en kunnen zelfs in gedragingen besloten liggen. Een “prima, zo doen we het” op de bouwplaats of een handdruk kan een overeenkomst zijn.
Een vorm is alleen nodig waar de wet die voorschrijft. Voor een verbouwing, een schilderklus of een verhuizing schrijft de wet geen vorm voor.
De offerte zegt het ene, de aannemer zei het andere
Dat is de situatie in de keuken. Er is een getekende offerte, en mondeling is er iets bij afgesproken.
Art. 157 lid 2 Rv: een ondertekende onderhandse akte levert tussen partijen dwingend bewijs op van de verklaring die de akte moet bewijzen. Maar tegen dat dwingende bewijs staat tegenbewijs open, en dat mag met alle middelen worden geleverd, tenzij de wet anders bepaalt.
En de hoofdregel van art. 150 Rv: wie zich beroept op een afspraak, moet die bewijzen. Getuigen, berichten, e-mails, een opname – de rechter weegt alles vrij.
Wat je dezelfde dag kunt doen
De eenvoudigste zekerheid is een kort bericht na het gesprek:
Zoals vandaag besproken: het verwijderen en afvoeren van de oude vloer zit in de prijs van de offerte.
Antwoordt de aannemer “klopt” of komt er geen tegenspraak, dan heb je een gedateerd stuk dat laat zien hoe jullie het allebei toen begrepen.
Opnemen mag in Nederland als je zelf deelneemt aan het gesprek: art. 139a Sr stelt het opnemen van gesprekken waaraan je niet deelneemt strafbaar. Meer in Mag je een gesprek stiekem opnemen?
TalkSafe begint met opnemen bij een vooraf gekozen woord en werkt met vergrendeld scherm. Kies een woord waarmee een afspraak meestal wordt bevestigd, bijvoorbeeld “afgesproken”. Zegt iemand “dus afgesproken?”, dan start de opname – en de 30 seconden daarvoor, waarin de voorwaarden werden genoemd, staan al in het bestand. Bij knippen blijft het origineel bewaard. Zie ook Eerst zeg je iets.
België
- Een mondelinge overeenkomst is geldig.
- Sinds Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek is een ondertekend geschrift nodig om een rechtshandeling van 3.500 euro of meer te bewijzen (vroeger 375 euro).
- Ongeacht het bedrag kan tegen of boven een ondertekend geschrift alleen met een ander ondertekend geschrift worden bewezen.
- Deelnemers mogen hun eigen gesprek opnemen.
Kort gezegd
- Een mondelinge afspraak is geldig; een vorm is alleen nodig waar de wet die eist.
- Een getekende offerte is sterk bewijs, maar tegenbewijs blijft mogelijk (Nederland).
- In België: vanaf 3.500 euro een geschrift, en niet tegen een geschrift in zonder ander geschrift.
- Dezelfde dag een bericht dat de afspraak samenvat.
- Je eigen gesprek opnemen mag; verspreiden is een andere zaak.
Gaat het om geleend geld zonder contract: Geld geleend aan een vriend en niet terugbetaald. Wat je daarna met een opname doet: Wat je met een opname doet, en wat je er niet mee doet.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3, art. 3:37 (wetten.overheid.nl)
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, art. 150 en 157 (wetten.overheid.nl)
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor een concreet geval het Juridisch Loket of een advocaat.
Is een mondelinge afspraak juridisch bindend?
Ja. Volgens art. 3:37 lid 1 BW kunnen verklaringen, tenzij anders is bepaald, in iedere vorm worden gedaan en zelfs in gedragingen besloten liggen. Een overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding, ook mondeling. Alleen waar de wet een vorm voorschrijft, is die nodig.
De offerte is getekend, maar de aannemer zei mondeling dat iets inbegrepen was. Wat telt?
Een ondertekende onderhandse akte levert volgens art. 157 lid 2 Rv tussen partijen dwingend bewijs op van de verklaring die de akte moet bewijzen. Tegen dat dwingende bewijs staat tegenbewijs open. Wie zegt dat er mondeling iets anders of extra is afgesproken, moet dat bewijzen, bijvoorbeeld met een bericht van de aannemer.
Wie moet bewijzen dat er een mondelinge afspraak was?
Volgens de hoofdregel van art. 150 Rv draagt de partij die zich op de rechtsgevolgen van een gestelde afspraak beroept, de bewijslast daarvan. Getuigen, berichten, e-mails en een opname van het eigen gesprek kunnen allemaal als bewijs dienen; de rechter weegt ze vrij.
Mag ik het gesprek met de aannemer opnemen?
Ja, als je zelf aan het gesprek deelneemt. In Nederland is het opnemen van een gesprek waaraan je niet deelneemt strafbaar (art. 139a Sr), het eigen gesprek niet. In België geldt hetzelfde: deelnemers mogen hun eigen gesprek opnemen. Een opname verspreiden kan wel onrechtmatig zijn.
Hoe zit het in België?
Sinds Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek is een ondertekend geschrift vereist om een rechtshandeling van 3.500 euro of meer te bewijzen; vroeger was dat 375 euro. Ongeacht het bedrag kan tegen of boven een ondertekend geschrift alleen met een ander ondertekend geschrift worden bewezen.
Hoe helpt TalkSafe?
TalkSafe is een opname-app voor Android die start bij een vooraf gekozen woord en werkt met vergrendeld scherm. Kies als trefwoord iets waarmee een afspraak meestal wordt bevestigd, zoals 'afgesproken': wanneer iemand zegt 'dus afgesproken?', begint de opname en staan de 30 seconden daarvoor, waarin de voorwaarden werden genoemd, in het bestand.